Năm 1967, ngân hàng tại Chicago đã từ chối cho một giáo sư đại học tên là Milton friedman vay tiền bằng đồng bảng anh vì ông này đã định sử dụng tiền vay làm giảm gía trị đồng bảng anh. Friedman, người nhận thức được là gía trị đồng bảng anh có gía rất cao so với đồng đô la, đã muốn bán đồng tiền ra, sau đó khi đồng tiền giảm gía sẽ mua chúng vào trả laị cho ngân hàng. Bằng cách đó ông có một khoản lợi nhuận rất nhanh. Sự từ chối cho vay của ngân hàng đã diễn ra đúng theo hiệp ước Bretton Woods có từ hai mươi năm trước đó nhằm điều chỉnh tiền tệ so với đồng đô la và đặt đồng đô la ở tỷ lệ $35 tương đương một lượng vàng.
Hiệp ước Bretton Woods được đưa ra vào năm 1944 nhằm vào sự ổn định tiền tệ thế giới thông qua việc ngăn cản đồng tiền được tự do trôi nổi giữa các quốc gia, và hạn chế việc đầu cơ trong thị trường tiền tệ thế giới. Trước khi có hiệp ước này, chuẩn mực trao đổi vàng - được thịnh hành giữa năm 1876 và chiến tranh thế giới lần thứ nhất - đã thống trị toàn bộ nền kinh tế thế giới. Dưới thời kỳ trao đổi vàng, tiền tệ đã đạt được một giai đoạn mới của sự ổn định khi nó được trở lại bằng giá của vàng. Ðiều này đã bãi bỏ thực hành trong các năm cũ của vua chúa và những nhà cầm quyền độc đoán tự ý làm giảm giá trị đồng tiền và gây ra lạm phát.
Tuy nhiên chuẩn mực trao đổi vàng không thiếu những thiếu sót. Khi nền kinh tế phát triển mạnh, nhu cầu nhập khẩu rất nhiều từ nước ngoài làm cho vàng dự trử xuống dưới mức ấn định bảo chứng đồng tiền. Kết qủa là việc cung cấp đồng tiền bị giảm đi, tỷ lệ lãi xuất tăng và hoạt động kinh tế bị chậm lại tới tình trạng khủng hỏang. Ðương nhiên giá tri của vàng bị giảm tới tận cùng và trở nên hấp dẫn đối với nước khác , người ta có thể lao vào mua sắm làm ảnh hưởng đến nền kinh tế có vàng chi phối cho tới khi nó làm tăng sự cung cấp tiền tệ, làm giảm lải suất và tái tạo lại sự giàu có trong nền kinh tế. Sự bùng nổ phá sản trở nên thịnh hành trong suốt thời kỳ vàng là chuẩn mực cho đến khi thế chiến lần thứ nhất bùng nổ đã làm ngắt đoạn dòng buôn bán và sự chuyển đổi vàng tự do.
Sau chiến tranh, hiệp ước Bretton Woods được đưa ra, trong đó những nước tham gia đồng ý thử và duy trì gía trị đồng tiền của nước họ với một giới hạng rất hạng chế đối lập lại đồng đô la và tỷ lệ tương ứng của vàng một cách cần thiết. Các nước bị cấm làm mất giá đồng tiền của họ vì ưu thế buôn bán và được phép làm như vậy nếu sự mất giá là ít hơn 10%. Tới những năm 1950, việc mở rộng buôn bán quốc tế chưa từng có đã dẫn tới sự chuyển biến khổng lồ của tiền vốn được tạo ra bởi việc xây dựng sau chiến tranh. Việc chưa có hối xuất ngoại tệ như đã đưa ra trong hiệp ước Bretton Woods.
Hiệp ước cuối cùng bị lãng quên năm 1971 và đồng đô la Mỹ không còn được chuyển đổi sang vàng. Tới năm 1973, tiền tệ của các nước công nghiệp lớn được lưu hành tự do hơn bởi chúng phần lớn được kiểm soát bằng nguồn lực cung và cầu. Gía trị bị điều tiết hàng ngày với sự thay đổi thường xuyên về số lượng, tốc độ, và gía thành, tất cả tăng nhanh trong suốt những năm 1970, dẫn đến sự xuất hiện những công cụ tài chính, sự điều tiết thị trường, và sự tự do buôn bán mới.
Vào những năm 1980 sự vận chuyển tiền vốn qua biên giới được tăng nhanh cùng với sự xuất hiện máy tính và kỷ thuật đã mở rộng thị trường liên tục xuyên qua những vùng châu á, châu âu, và châu mỹ. Sự lưu chuyển ngoại tệ tăng mạnh hàng ngày từ $70 tỷ trong những năm 1980 tới hơn $1.5 ngàn tỷ hai thập niên sau đó.
<Nguồn tổng hợp>
0 comments:
Post a Comment